بخش دوم- شناخت یراق‌آلات مربوط به سیستم‌های مختلف درب

آنچه در مهمترین قطعه مربوط به مجموعه یراق‌آلات یعنی اسپا‌نیولت درب بالکنی حائز اهمیت است، مکانیزم مرکزی اسپانیولت می‌باشد که عدم استفاده از آلیاژ مناسب در ساخت قطعات مربوط به آن موجب از کار افتادن چرخ دنده‌ها، شکست زبانه، فشار بیش از حد برروی دستگیره و عدم عملکرد مناسب فنر اسپانیولت را فراهم آورده که این امر منجر به قفل‌شدن دائمی درب هنگام بسته‌شدن و نهایتاً عدم کارایی یراق می‌گردد. در این نوع اسپانیولت‌ها نحوة چپ‌باز‌شو و یا راست‌بازشو کردن زبانة قفل باید به‌گونه‌ای باشد که زبانة درب به‌سادگی توسط یک ضامن آزاد گردیده و امکان چرخش زبانه را فراهم آورد و پس از جا‌به‌جا کردن، نحوة طراحی ضامن باید به‌صورتی باشد که زبانه، در هنگام فشار از جای خود به‌راحتی خارج نگردد. اسپانیولت‌های درب موجود در بازار به دو صورت آلمانی و ترک می‌باشند که در اسپانیولت‌های آلمانی به‌دلیل دوزبانه‌بودن و غلطک‌های قارچ‌‌شکل که با زاماک‌های مخصوص امنیتی قابل استفاده می‌باشد ضریب امنیتی این سیستم‌ها را بالا برده و باعث کاهش سهولت در زمان سرقت می‌شوند.
مشکلات ذکرشده برای غلطک‌ها در اسپانیولت تک‌حالته در شمارة قبل، درخصوص غلطک‌های اسپانیولت درب هم صادق می‌باشد.
در سیستم‌های سرویسی که به دو صورت ا‌سپانیولت سرویس و قفل سرویس می‌باشد، نحوة استفاده استاندارد و صحیح به‌صورت اسپانیولت می‌باشد که دقیقاً به‌شکل اسپانیولت‌های بالکنی بوده و سرتاسر درب توسط غلطک‌ها قفل می‌شود. نکتة مهمی که در قفل‌های سرویسی باید مورد توجه قرار گیرد صفحة اصلی قفل می‌باشد که حتماً یک‌طرف آن باید فلزی بوده و طرف دیگر باید به‌صورت پلاستیکی طراحی شده باشد.
ضمناً درنظر داشته باشید که از سیستم اسپانیولت‌های سرویسی برای درب‌های بالکنی هم جهت کاهش قیمت می‌توان استفاده کرد.

نکاتی که در انتخاب دستگیره باید مورد توجه قرار گیرد:
1- استفاده از دستگیره با اهرم توپر که موجبات عدم شکست آن‌را در هنگام عملکرد بوجود می‌آورد. بلند‌بودن اهرم دستگیره درب باعث فشار کمتر به دستگیره و اسپانیولت شده و موجب سهولت در باز و بسته‌کردن درب می‌شود.
2- ضخامت صفحة اصلی دستگیره که جنس نامرغوب و با ضخامت غیراستاندارد آن باعث تغییر حالت یا شکست دستگیره می‌گردد.
3- نقطه پرچ‌شدگی یا اتصال اهرم دستگیره به صفحه اصلی که باید با استفاده از ماشین‌آلات استاندارد و واشر پلاستیکی مخصوص بین صفحه و اهرم انجام شده باشد که موجب حرکت روان دستگیره و جلوگیری از فرسایش و ساییدگی دستگیره می‌گردد.
4- قسمت شفت چهار پهلوی دستگیره نیز باید از آلیاژ مرغوب تولید شده باشد که در فشار زیاد منجر به هرز‌شدن دستگیره و تغییر حالت شفت نگردد.
5- تمام دستگیره‌های درب باید دارای چهار فنر مرغوب و فشرده بوده و به‌صورتی طراحی شده باشد که پس از استفاده، فنرها از جای خود خارج نشود تا عملکرد اهرم آن را در حالت 90 درجه تضمین نماید.
6- قسمت رزوه‌های جای پیچ دستگیره می‌بایست دارای مقاومت کافی باشد که دچار هرز‌شدگی و شکست نشود و باید روکش پلاستیکی مخصوص برای پیچ‌ها تعبیه گردد که پس از نصب روی آن قرار گیرد تا از دیده‌شدن پیچ جلوگیری نماید

نوع سیلندر می‌بایست با توجه به سایز، آکس و نوع پروفیل درب مصرفی تعیین گردد. مطلوب‌ترین نوع سیلندر از آلیاژ برنج با روکش آلومینیوم تهیه می‌شود و نوع آلومینیومی آن با کیفیت نازل جهت کاهش قیمت در بازار موجود است.
جهت امنیت بیشتر قسمت اهرم مرکزی سیلندر در هنگام خارج‌شدن کلید از سیلندر باید از مرکز خارج شود که در هنگام قفل‌بودن درب مانع از بازشدن سیلندر در هنگام سرقت گردد.

طراحی جای زبانه در هر دو مدل بلند و کوتاه باید به‌گونه‌ای باشد که در هنگام باز و بسته‌شدن، زبانه درب به‌راحتی در جای خود قرار گرفته و فشار کافی بین قاب و لنگه را ایجاد کرده و از فشار زیاد روی لولاها جلوگیری نماید که موجب شکست یا تغییر حالت لولاها نگردد. قابل تنظیم بودن این امکان را فراهم می‌آورد تا در هنگام رگلاژ، فشار بین لنگه و قاب به‌طور مناسب تنظیم گردد.

نکته قابل توجه درخصوص این لولا جنس آن می‌باشد که جهت تحمل وزن حتماً باید از نوع زاماک بوده و دارای وزن بالاتر از 550 گرم باشد تا دچار تغییر حالت و شکست نشود که متأسفانه به‌دلیل کاهش قیمت، نوع آلومینیومی آن با کیفیت پایین در بازار یافت می‌شود که بازهم به‌دلیل ضعیف‌بودن اصلاً امکان رگلاژ نداشته و سریعاً دچار تغییر حالت می‌گردد .توجه داشته باشید که جهت تولید درب‌های استاندارد به‌دلیل وزن زیاد حتماً باید از این لولاها استفاده کرد تا از تمامی جهات قابل رگلاژ باشد.

این لولاها به‌عنوان قطعاتی که باید تحمل وزن درب را به‌صورت ایده‌آل داشته باشند می‌بایست از آلیاژ مناسب با حداقل وزن 110 گرم ساخته شده باشند تا دچار شکست و تغییر حالت نگردند.

محمد‌رضا عابدینی- مدیر فنی و اجرائی
شرکت یراق گستر پرشین