قیمت‌ بوکسیت اندونزی به تدریج بهبود خواهد یافت

به گزارش باشگاه آلومینیوم به نقل از فلزات‌آنلاین به نقل از پایگاه خبری «Al Circle»، پیش‌بینی می‌شود حجم تولید بوکسیت اندونزی تحت اجرای طرح مکانیزم «RKAB» همچنان به‌ طور هدفمند محدود باقی بماند و حتی ظرفیت تولید آن در این کشور در سطوحی پایین‌تر از ظرفیت بالقوه کل در صنعت مذکور قرار بگیرد.

این رویکرد آگاهانه دولت اندونزی با هدف هم‌راستاسازی حجم عرضه با تقاضای واقعی در بخش صنایع پایین‌دستی آلومینیوم این کشور ارائه شده است و بستر لازم برای بازیابی تدریجی قیمت‌ها و تقویت ثبات کلی در بازار داخلی بوکسیت را فراهم خواهد کرد.

در استان کالیمانتان غربی به‌ عنوان کانون اصلی تولید بوکسیت اندونزی که مناطق معدنی مهمی همچون«Ketapang»، «Sanggau» و نواحی پیرامونی را در بر می‌گیرد، قیمت‌های فعلی این ماده معدنی همچنان در محدوده ۲۸ تا ۳۲ دلار به‌ ازای هر تن با شرط تحویل محموله در بنادر اندونزی و تقبل هزینه ارسال توسط فروشنده (FOB) در نوسان است. این سطح قیمتی به‌ طور قابل‌توجهی پایین‌تر از قیمت مبنای تعیین‌شده از سوی دولت اندونزی برابر با ۴۲ دلار به ازای هر تن بوکسیت است.

تداوم این وضعیت اختلاف قیمتی بوکسیت در بازار داخلی اندونزی، عمدتا ناشی از وضعیت مازاد ساختاری عرضه در مقایسه با ظرفیت محدود جذب مواد اولیه در واحدهای فرآوری آلومینا در این کشور است؛ وضعیتی که با چالش‌هایی در بخش لجستیک، پایانه‌های حمل‌ونقل و همچنین اختلالات فصلی ناشی از شرایط جوی تشدید می‌شود و انتقال کارآمد مواد معدنی به بنادر و واحدهای فرآوری در این کشور را با مشکل مواجه خواهد ساخت.

فرایند بازبینی سالانه قیمت‌های مواد معدنی به واسطه اجرای طرح «RKAB» به دولت اندونزی این امکان را می‌دهد که سهمیه‌های تولید مواد معدنی، به‌ویژه بوکسیت را هر سال متناسب با شرایط حاکم بر بازار، سابقه پایبندی و تعهدات شرکت‌ها به مقررات و برآوردهای واقع‌بینانه از میزان تقاضا و مصرف داخلی تعیین کند.

در سال ۲۰۲۵، سهمیه تاییدشده تولید بوکسیت در اندونزی به ۱۲ تا ۱۵ میلیون تن محدود شد؛ رقمی که تنها حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از ظرفیت بالقوه سالانه این بخش که حدود ۲۵ تا ۳۰ میلیون تن برآوردشده را پوشش می‌دهد.

انتظارات فعالان صنعتی حاکی از آن است که سهمیه‌های تولید بوکسیت اندونزی در سال ۲۰۲۶ نیز در سطوح مشابه یا حتی اندکی پایین‌تر از رقم فعلی تعیین شود. هدف اصلی از اجرای این سیاست‌گذاری، جلوگیری از تشدید وضعیت مازاد عرضه بوکسیت، ممانعت از فشار بیشتر بر قیمت‌ها و ایجاد محیطی متعادل‌تر برای حمایت از بهبود پایدار نرخ این مواد معدنی در بازار داخلی در افق میان‌مدت ذکر شده است.

در این چارچوب، سامانه «SIMBARA» که برای اطلاع‌رسانی وضعیت مواد معدنی و زغال‌سنگ تولید داخلی در اندونزی راه‌اندازی شده است، به‌ عنوان یکی از ارکان کلیدی اجرای طرح «RKAB» در نظر گرفته می‌شود. طرح «RKAB» با یکپارچه‌سازی فرایند نظارت میان چندین وزارتخانه اندونزی ازجمله وزارتخانه انرژی و منابع معدنی، دارایی، تجارت و صنعت، سطح بی‌سابقه‌ای از شفافیت را در سراسر زنجیره ارزش بخش معدن این کشور فراهم کرده است.

الزام به ثبت و راستی‌آزمایی متقابل مجموعه‌ای جامع از اسناد و گزارش‌ها شامل پرداخت حقوق دولتی، داده‌های تولید، گزارش‌های ارائه‌شده به واسطه فرایند بازرسی رسمی، الزامات زیست‌محیطی، تایید فرایند صادرات و وضعیت مجوزهای حمل محموله‌های معدنی تولیدشده موجب شده است روند نظارت و اجرای قوانین به‌ طور محسوسی ساختارمندانه‌تر شود.

بر همین اساس انتظار می‌رود فعالیت‌های معدنی غیرقانونی در اندونزی در میان‌مدت عملا متوقف شوند؛ چراکه واحدهای تولیدی فاقد مجوز و ناهماهنگ با چارچوب‌های نظارتی قانونی، به دنبال اعمال سخت‌گیری‌هایی از طریق فرایندهای دیجیتال و نظارت چندجانبه، توانایی ادامه فعالیت، به‌ویژه در حوزه تولید بوکسیت را به‌ طور چشمگیری از دست خواهند داد.

اجرای این طرح مکانیزم قانون‌مندانه، علاوه بر کاهش محدودیت‌ها در کسب درآمدهای دولتی و رفع مخاطرات زیست‌محیطی، تضمین می‌کند که تنها عملیات‌های معدنی قانونی به‌ خوبی مدیریت‌شده در تامین مواد معدنی، به‌ویژه در بخش عرضه بوکسیت، می‌توانند در بازار داخلی نقش داشته باشند؛ موضوعی که به تثبیت قیمت‌ها و ثبات در بازار داخلی در بلندمدت کمک خواهد کرد.

براساس ارزیابی‌های صورت گرفته، مجموعه‌ای از عوامل می‌توانند زمینه‌ساز بهبود تدریجی قیمت‌های داخلی بوکسیت از سال ۲۰۲۶ به بعد در اندونزی شوند. یکی از مهم‌ترین این عوامل، رشد حجم تقاضای این ماده معدنی در صنایع پایین‌دستی است.

طبق آخرین آمارهای ارائه‌شده، میزان مصرف بوکسیت در واحدهای فعال آلومینای اندونزی در حال حاضر سالانه حدود ۱۶ تا ۱۸ میلیون تن ذکر شده است. در همین راستا و به دنبال افزایش ظرفیت تولید واحدهای فعلی بوکسیت و پیشرفت در راه‌اندازی و تکمیل پروژه‌های جدید تولید این ماده معدنی، به‌ویژه در استان کالیمانتان غربی و دیگر مناطق راهبردی، این میزان مصرف بوکسیت می‌تواند تا اواخر سال ۲۰۲۶ یا اوایل سال ۲۰۲۷ به حدود ۲۸ تا ۳۰ میلیون تن در سال افزایش یابد.

به طور کلی اگرچه چالش‌هایی مانند تاخیرهای اجرایی و محدودیت‌های تامین مالی همچنان در این مسیر وجود خواهد داشت اما با اجرای طرح «RKAB» و تجدید تعهد بازیگران اصلی صنایع آلومینیومی اندونزی، دستیابی به این سطح از تقاضای بوکسیت دور از انتظار نیست. این اتفاق می‌تواند پشتوانه‌ای قابل‌ اتکا برای رشد قیمت‌های داخلی این ماده‌ معدنی فراهم کند.

عوامل مهم و تاثیرگذار بر بازار جهانی آلومینیوم، به‌ویژه رشد پایدار تقاضای این فلز در بخش‌های کلیدی مانند خودروهای الکتریکی، زیرساخت‌های انرژی تجدیدپذیر، صنعت ساختمان و بسته‌بندی باعث می‌شود قیمت‌های جهانی آلومینیوم در محدوده دو هزار و ۹۰۰ دلار به‌ ازای هر تن در نوسان باشد که این خود محیط مناسبی برای توسعه زنجیره یکپارچه بوکسیت تا شمش آلومینیوم در اندونزی فراهم خواهد آورد.

در همین راستا و با اجرای سهمیه‌بندی سالانه تولید تحت طرح «RKAB» و ایجاد شفافیت بیشتر از طریق سامانه «SIMBARA»، تنها تولیدکنندگان کارآمد و قانون‌‎مدار می‌توانند در بازار رقابتی بوکسیت اندونزی فعال باقی بمانند. این رویکرد به‌ تدریج مشکل وضعیت عرضه مازاد و پرنوسان بوکسیت که در گذشته یکی از عوامل اصلی تضعیف قیمت‌ها در بازار داخلی این ماده معدنی بوده را مرتفع و به ثبات و پایداری بیشتر این بازار کمک خواهد کرد.

بر همین اساس، فعالان بازار پیش‌بینی می‌کنند قیمت بوکسیت اندونزی در بازار داخلی از نیمه دوم سال ۲۰۲۶ و در طول سال ۲۰۲۷ به محدوده ۳۲ تا ۳۶ دلار به‌ازای هر تن و حتی بالاتر برسد و به‌ تدریج فاصله خود را با قیمت مبنای تعیین‌شده از سوی دولت این کشور کاهش دهد.

تحقق این سناریو می‌تواند حاشیه سود تولیدکنندگان بوکسیت که فعالیت آن‌ها قانونی بوده را به‌ طور معناداری بهبود ببخشد و حجم سرمایه‌گذاری‌ها با هدف ارتقای بهره‌وری عملیاتی و بازسازی معادن را افزایش دهد. علاوه‌براین، اجرای طرح «RKAB» در نهایت انگیزه‌ برخی از تولیدکنندگان غیرمجاز بوکسیت برای فروش‌ محموله‌های خود خارج از چارچوب‌های مقرراتی تعریف‌شده را از بین خواهد برد.

با وجود چشم‌انداز مثبت میان‌مدت و بلندمدت، حاشیه سود شرکت‌های معدنی کوچک‌تر در استان کالیمانتان غربی ممکن است در کوتاه‌مدت همچنان تحت فشار قرار داشته باشد. این شرایط به‌ احتمال فراوان فرایند ادغام و اکتساب در صنعت بوکسیت اندونزی را تسریع می‌کند؛ به‌ گونه‌ای که تولیدکنندگان بزرگ‌تر و یکپارچه‌تر که خود از واحد‌های اختصاصی آلومینا برخوردارند، در موقعیت بهتری برای بهره‌برداری از رشد تقاضای آتی بوکسیت در صنایع پایین‌دستی قرار خواهند گرفت.

به طور کلی، سیاست‎‌ فعلی دولت اندونزی که تلفیقی از اعمال محدودیت‌های هدفمند تولید براساس طرح «RKAB» و بهره‌گیری از ابزارهای قدرتمند شفافیت و نظارت از طریق راه‌اندازی سامانه «SIMBARA» است، نشان‌دهنده تعهد راهبردی دولت به حفظ تعادل پایدار بازار، مقابله با استخراج غیرقانونی و ایجاد شرایط مناسب برای افزایش قیمت‌ها و تداوم فرایند قانونی تولید بوکسیت بوده، در حالی که ظرفیت‌های صنایع پایین‌دستی در حال توسعه و حجم تقاضای جهانی آلومینیوم همچنان روند صعودی خود را حفظ خواهد کرد.

در پایان، ذی‌نفعان صنعت بوکسیت اندونزی با دقت روند راه‌اندازی واحدهای فرآوری، نتایج اجرای طرح بازبینی سالانه سهمیه‌های تولید موسوم به طرح «RKAB»، عملکرد سامانه «SIMBARA» در حوزه نظارت و تحولات بازار جهانی کالاها را دنبال می‌کنند؛ عواملی که نقش محوری در شکل‌دهی زنجیره تامین مواد معدنی راهبردی اندونزی در سال ۲۰۲۶ و سال‌های آتی خواهند داشت.